Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘onderwijs’

Maandag 4 februari 2012 is een hoogtijdag voor liefhebbers van gebakken lucht. Voor het eerst worden in Nederland scholen behangen met het predicaat ‘Excellente school‘. In totaal 52 scholen in ons land mogen zich komend jaar afficheren als excellent. Het Barlaeus gymnasium in Amsterdam ontbreekt. Reden? Men heeft zich niet aangemeld voor deze verkiezing.

Het wordt hoog tijd om ook de “luchtbakker van het jaar” uit te roepen. Ik nomineer in ieder geval de bedenker van deze excellente scholen verkiezing. Een werknemer van het ministerie van Onderwijs, of misschien wel een werknemer van een reclame/marketing bureau dat in opdracht van het ministerie van Onderwijs een pakkende titel heeft bedacht.

Gelukkig dongen slechts 142 van de bijna 8000 scholen die Nederland rijk is mee naar deze misplaatste titel. Onderwijssocioloog Jan Dronkers reageert in de Volkskrant met de melding: “De beste restaurants geven zichzelf toch ook geen Michelinster?”
Hij ziet geen enkele excellente school in het Noorden. Het Zuiden moet het doen met één school in Venlo. Volgens Dronkers is de lijst een Randstadlijst, met hier en daar een uitschieter.

Twee beoordelingsmethodes naast elkaar
Dronkers beoordeelt scholen in het voortgezet onderwijs op de kennis en vaardigheden van hun geslaagde eindexamenleerlingen. Zijn cijferlijst van schoolprestaties is in december door de Volkskrant gepubliceerd. De basis van zijn oordeel is het gemiddelde cijfer dat een school haalt voor het centraal schriftelijk eindexamen. Scholen die meer uit hun leerlingen halen dan verwacht, krijgen bonuspunten. Die extra waarde wordt berekend door het schooladvies van de basisschool te vergelijken met de prestaties van leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Bij een groot verschil in punten tussen het schoolexamen en het centraal schriftelijk examen wordt soms puntenaftrek toegepast.

De excellentie-jury van staatssecretaris Sander Dekker heeft niet elke school langs dezelfde meetlat gelegd. Per instelling werd gekeken hoe werd gescoord op twee onderdelen te weten:

onderwijsopbrengsten

  • visie op onderwijsbeleid
  • toetsresultaten voor een aantal kernvakken
  • leerwinst

excellentiegebieden

  • didactische kwaliteiten leerkrachten
  • aandacht voor hoogbegaafde leerlingen
  • maatregelen voor zorgleerlingen
  • De jury zegt rekening gehouden te hebben met de situatie van de school door de achtergrond van de leerlingen mee te wegen. De conclusie is een algemeen oordeel en geen rapportcijfer zoals bij de methode Dronkers.

Saillant detail is dat een school in Rotterdam, die bij Dronkers al jaren problematisch laag scoort door de jury als excellent werd beoordeeld.

[bron: volkskrant]

Ik ben benieuwd hoeveel scholen in het Noorden zich voor deze verkiezing hebben aangemeld. Ik hoop maar dat het er geen een is geweest. Men heeft wel wat beters te doen dan een visitatiebezoek door de jury van staatssecretaris Dekker voor te bereiden. Want hoe gaat zoiets in zijn werk? School meldt zich aan. Wil dus het predicaat binnenhalen. Doet daar erg haar best voor. Jury stuurt een visitatiecommissie naar de deelnemende scholen, die natuurlijk tip top in orde zijn. Als was het een open avond waar toekomstige leerlingen een kijkje komen nemen. Leerlingen en personeel gescreend en geïnstrueerd. “Jongens zet je beste beentje voor. We gaan er toch allemaal wel voor?”
Wat heeft die jury in concreto nou te beoordelen? Men praat  met een aantal docenten, met ouders, met leerlingen. Heeft de jury die zelf aangewezen of krijgt de jury hen op een presenteerblaadje aangeboden na voornoemde screening en instructie. Ik ben toch echt benieuwd hoe de jury zich dan een gefundeerd oordeel wil vormen over bijvoorbeeld de didactische kwaliteiten van de leerkrachten. De aandacht voor hoogbegaafde leerlingen en de maatregelen voor zorgleerlingen zullen wel in protocollen te vinden zijn, maar wat is de dagelijkse praktijk? Om je een oordeel over een school te vormen moet je een flink aantal weken meedraaien in het dagelijks leven van de school. Aan die tijd ontbreekt het de excellentie-jury.

Ook al is het belachelijke idee niet uit zijn koker gekomen, toch valt staatssecretaris Dekker kortzichtigheid te verwijten, als hij zegt “We kijken altijd naar de onderkant. Ik wil degenen belonen die aan de top zitten.” Nogmaals van de 8000 scholen in Nederland hebben zich slechts 142 scholen aangemeld. En Dekker heeft het over de top. Man weet dus werkelijk niet waarover hij praat. Zou zijn eigen middelbare school hebben meegedaan? En in dat geval het predicaat ook hebben gekregen?

Dit hele circus is een grove belediging aan het adres van de hardwerkende leekrachten in het onderwijs, die niet te beroerd zijn om een leerling die een slechte toets heeft gemaakt, na schooltijd nog eens wat extra hulp te bieden. Of een leerling die straf verdient heeft ook daadwerkelijk zelf onder handen te nemen. Beginnen met een kop thee en een gesprek en dan als de leerling denkt “nou daar kom ik goed mee weg” begint de straftijd pas.

Vroeger was een schoolleider een door de wol geverfde schoolmeester. Met de verzelfstandiging van de scholen (denk aan lumpsum, schaalvergroting, raden van bestuur, raden van toezicht) zijn steeds meer dure managers de scholen binnengekomen. Tel daar vervolgens  het grote aantal keren dat het onderwijs op de kop werd gezet door zogenaamde vernieuwingen bij op. Realiseer u dat nooit voldoende tijd werd geboden om die tot een evenwichtig geheel uit te laten groeien. Kijk naar de extra opvang- en opvoedtaken die bij de scholen worden neergelegd. De beperkingen van de instroom in het buitengewoon onderwijs. Bestaan er nog klassen zonder leerlingen met een “rugzakje”? Kijk ook hoe bang schoolleidingen zijn om op te treden tegen agressie richting leerkrachten. En dan heb ik het nog niet eens over het gegraai door bestuurders, dat veel wijder verbreid is dan menigeen bevroedt.

Het is goed voorstelbaar dat Dekker het onderwijs graag eens op een positieve manier in de spotlight wil zetten, maar dat kan slechts op één manier: Geef scholen voldoende geld, zeur niet zo over de vakanties, die hebben leerkrachten echt wel nodig en laat scholen vooral met rust.

Onderwijs is net als opvoeding gebaat bij Rust, Reinheid en Regelmaat.

Dat het ministerie van onderwijs nu kiest voor een draak van een vertoning en 52 scholen opzadelt met het predicaat excellente school is dan ook onzinnig.
Excellente onzin. Dat wel.

.

Read Full Post »

De vaste lezers van mijn blog weten inmiddels wel dat ik ruim zevenendertig jaar met hart en ziel voor de klas heb gestaan in het voortgezet onderwijs. Als ik drie jaar geleden door toenemende slechthorendheid niet noodgedwongen was gestopt, zou ik dit jaar de veertig jaar hebben vol gemaakt.

Iets wat ik als kind van de wederopbouw (en ook babyboomer, jazeker!) maar wat graag had willen doen. In tegenstelling tot wat mensen als Martin Pikaart denken, hebben wij zo kort na de oorlog een opvoeding gekregen waarin “mouwen opstropen, niet zeuren, maar werken” centraal stond. Ik vind dus dat ik recht van spreken heb als ik middels deze column de oren van Ton Elias wil proberen te wassen.

De zwaargewicht uit de VVD fractie strooit al enige tijd onzin uit over het onderwijsveld. De plank die hij voor zijn hoofd heeft moet werkelijk van massief ebben zijn. Ebben is zeer hard en heeft zo’n grote dichtheid dat het zinkt in water. Het laat zich (in tegenstelling tot de heer Elias) vrij eenvoudig bewerken en splintert vrijwel niet. Dat de plank voor het hoofd van de heer Elias van dit materiaal moet zijn gemaakt concludeer ik uit het feit dat de eigenaar bij het ophalen van de prijs voor het slechtste onderwijsidee afgelopen woensdag meteen de aanval koos, door te melden dat hij zijn opmerkingen over luie, slome en ongeïnteresseerde leraren baseert op cijfers van de inspectie.

De heer Elias levert slechts kritiek en vergeet voor het gemak dat een leraar die vanwege bovengeciteerde tekortkomingen wordt ontslagen zo weer op een andere school terecht kan, omdat op veel scholen noodgedwongen onbevoegden voor de klas staan. Een situatie die is veroorzaakt door de politiek waar de heer Elias zelf deel van uit maakt. Gedurende mijn loopbaan heb ik de afbraak van het onderwijs van nabij meegemaakt. Voor mij begon het met de salarisverlagingen in het begin van de jaren tachtig. Wij gingen naar Den Haag om te protesteren tegen een korting op ons salaris van 1,65% en hoorden bij thuiskomst op tv dat de toenmalige minister van onderwijs, de heer Wim Deetman, de demonstratie opvatte als ondersteuning van zijn beleid en derhalve de korting verhoogde van 1,65% naar 1,85%.
Daarna werd de HOS nota over het onderwijs uitgestrooid, waardoor beginnende docenten financieel zwaar werden getroffen, maar de zittende docenten (waaronder mijn persoon) buiten schot bleven. In de loop der jaren werden steeds meer beloningen afgeschaft, deed het kabinet een miljardengraai in de kas van ons pensioenfonds die nog steeds niet is terugbetaald, kregen docenten vernieuwing na vernieuwing voor de kiezen en om de oren. Vernieuwingen die zich allemaal kenmerkten door de gemeenschappelijke noemer “minder geld voor meer werk”.

Voeg daar nog bij dat het aanzien van het vak steeds verder afbrokkelde en het mag duidelijk zijn dat een baan in het onderwijs steeds onaantrekkelijker werd voor jonge mensen die de middelbare school verlieten. De opkomst van de interesse in opleidingen als economie en management en organisatie liep parallel met de afname van de interesse in opleidingen als de lerarenopleiding of diverse zorg- en welzijnsrichtingen. De grote fusiegolf waarbij steeds grotere scholen ontstonden, die zich ook nog eens financieel zelf moesten bedruipen, bracht de managers de school in. De studenten die geen trek hadden in een opleiding tot leraar kwamen de school binnen op managementsposities en deden een forse aanslag op het budget. Ook was hun manier van leiding geven volslagen anders dan veel ervaren onderwijsmensen gewend waren. Een leraar wil niet worden behandeld als een machine in een productieproces, maar zo is het wel geworden in veel gevallen. Ik zag daardoor om mij heen de bereidheid om een stapje extra te doen compleet verdwijnen en tja, dan krab je je toch achter de oren en vraag je jezelf het een en ander af…

Dus mijnheer Elias, schei eens uit met dat domme geblaas en realiseer u wat er werkelijk aan de hand is. Op de markt, waar uw gulden vroeger een daalder waard was, is alle waar naar zijn geld. U wilt meer waar voor minder geld. Dan moet u niet zeuren als de kwaliteit van die waar navenant is.

Read Full Post »