Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for the ‘Onderwijs’ Category

In Sneek opent in augustus een zogenaamde Steve Jobsschool de poorten. Volgens de Volkskrant van zaterdag 8 juni kan de school nu de aanmeldingen al nauwelijks meer aan. Er is dus veel belangstelling voor de school waar het leren zal zijn gericht op de ontwikkeling van het individuele kind. Leerlingen volgen er een “gepersonaliseerde leerweg uitgaande van eigen interesses en mogelijkheden.” De Volkskrant citeert een moeder, die speciaal voor dit onderwijs naar Sneek verhuist, zodat haar kind met een iPad zijn talenten kan gaan ontwikkelen.

Ooit sprak Foppe de Haan, erkend trainer (en pedagoog van de koude grond), op mijn oude school. Ter gelegenheid van het eerste lustrum van fusieschool RSG Wolfsbos was de aula op de locatie Harm Smeenge tot de laatste plek bezet. Van zijn verhaal zijn mij twee uitspraken heel erg bijgebleven. “Van een schouderklopje is nog nooit iemand geblesseerd geraakt,” was de belangrijkste. Een open deur, kun je zeggen. Maar deuren moeten open staan om andere ruimtes binnen te kunnen gaan.
De andere uitspraak ging over een van de meest gehoorde antwoorden die opvoeders geven als kinderen vragen, waarom ze iets moeten leren: “Omdat je aan je toekomst moet denken.” De Haan: “De enige keer dat kinderen echt aan de toekomst denken is op donderdag, als zij denken Morgen begint het weekend gelukkig weer…

Leren is vaak niet leuk. Dat is helemaal niet erg. Het is goed om te leren dat je in het leven vaak dingen zult moeten doen die je niet leuk vindt. Het is erg als je als leerling geen docenten hebt die je kunnen motiveren om dingen te doen die je liever niet zou doen. Het is erg als je geen docenten hebt die je met hun liefde voor hun vak kunnen inspireren om je grenzen te verleggen. Arm kind, dat geen geschiedenis docent tegenkomt die smakelijk kan vertellen over hoe het vroeger ging op deze aardkloot. Arm kind die later niet kan zeggen: “Ik snapte niks van natuur- en scheikunde, maar ik vond het hartstikke leuk.”

Ik heb het studiehuis meegemaakt. Docenten mochten geen kennis meer overdragen, maar werden procesbegeleiders. De leerlingen moesten vooral zelf kennis vergaren. Internet zou daarbij een onuitputtelijke bron van informatie moeten zijn. De gevolgen zijn bekend. Het werd een ramp.

Op de Steve Jobsscholen krijgt elk kind vanaf het vierde jaar een iPad om in te loggen op de virtuele afdeling van de school. Vier jaar! In plaats dat kinderen even niet naar de tv zitten te kijken of op een computer zitten te spelen, maar in groepsverband met andere kinderen van vlees en bloed allerlei leerprocessen doormaken, dienen zij in te loggen op de virtuele afdeling van de school, waar hun gepersonaliseerde leerweg is te vinden.

Foppe de Haan heeft met zijn opmerking, dat kinderen alleen op vrijdag aan de toekomst denken, helemaal gelijk. Kinderen zijn gericht op onmiddellijke bevrediging van behoeften. Volwassen worden betekent daarom onder meer: leren om die bevrediging uit te stellen. Volwassen worden betekent ook: ploeteren om dingen die je denkt niet te kunnen toch te leren kunnen. Daar heb je inspirerende en motiverende leerkrachten voor nodig. Maar die zijn heel schaars geworden. En dat is niet raar. Je wordt niet bijster goed betaald als beginnend docent, er ligt een bijkans ondraaglijke druk van de samenleving op de scholen. Kinderen die heel gelukkig zouden worden in de theoretische leerweg van een VMBO-school, worden (vanwege de ambities van hun ouders) in dure huiswerkbegeleidingsinstituten ondersteund en bijgespijkerd om toch maar vooral minstens de Havo te kunnen doen. Vaak ook nog begeleid door een persoonlijk begeleider, die ze helpt hun faalangst in bedwang te houden.

Het resultaat? Een vriend van mij is afdelingsleider op een middelbare school en hij vertelde mij onlangs over een beginnende docent, die na een week voor de klas bij hem om een persoonlijk begeleider vroeg, teneinde dagelijks de dag te evalueren. Reden? Altijd had deze docent persoonlijke begeleiding gehad. Op de basisschool, de middelbare school, de lerarenopleiding en nu was opeens de positie gewisseld. Uít de klas ineens vóór de klas.
Mijn vriend verwees haar naar de wekelijkse bijeenkomst voor nieuwe docenten en adviseerde haar snel contact te leggen met haar vakcollega’s omdat lesgeven nog steeds een kwestie is van in je eentje voor de leeuwen staan.

Ik kan mij enerzijds wel voorstellen dat Maurice de Hond het project O4NT (onderwijs voor nieuwe tijd) is begonnen. Ik heb ze ook gezien de jonge docenten die van de lerarenopleiding komen en lesgeven beschouwen als een “nine to four job”. Docenten die onmiddellijk na schooltijd de deur achter zich dicht willen trekken. Het is maar goed dat ik met pensioen ben want mij waren ze een doorn in het oog. Als je zelf niet geïnspireerd bent, hoe kun je dan kinderen inspireren. Als je zelf niet kunt rekenen, hoe kun je dan kinderen leren rekenen?

Ik kan mij alleen niet voorstellen dat een iPad dit op zal vangen. Een gepersonaliseerde leerweg vergt een gepersonaliseerde begeleiding. Zoveel software is gewoon niet te produceren. En de Tweede Kamer is enthousiast. Maar daar zijn ze wel vaker niet goed bij hun hoofd.
Dat nota bene in Silicon Valley, het hart van alle ICT innovaties, een school staat waar computers zijn verboden is op zich al bijzonder. Dat op deze school opvallend veel kinderen zitten van werknemers van bedrijven als Google, Apple en eBay mag gerust een belangrijk signaal genoemd worden.

Maar daar snappen de meeste Kamerleden natuurlijk niets van.

Read Full Post »

Maandag 4 februari 2012 is een hoogtijdag voor liefhebbers van gebakken lucht. Voor het eerst worden in Nederland scholen behangen met het predicaat ‘Excellente school‘. In totaal 52 scholen in ons land mogen zich komend jaar afficheren als excellent. Het Barlaeus gymnasium in Amsterdam ontbreekt. Reden? Men heeft zich niet aangemeld voor deze verkiezing.

Het wordt hoog tijd om ook de “luchtbakker van het jaar” uit te roepen. Ik nomineer in ieder geval de bedenker van deze excellente scholen verkiezing. Een werknemer van het ministerie van Onderwijs, of misschien wel een werknemer van een reclame/marketing bureau dat in opdracht van het ministerie van Onderwijs een pakkende titel heeft bedacht.

Gelukkig dongen slechts 142 van de bijna 8000 scholen die Nederland rijk is mee naar deze misplaatste titel. Onderwijssocioloog Jan Dronkers reageert in de Volkskrant met de melding: “De beste restaurants geven zichzelf toch ook geen Michelinster?”
Hij ziet geen enkele excellente school in het Noorden. Het Zuiden moet het doen met één school in Venlo. Volgens Dronkers is de lijst een Randstadlijst, met hier en daar een uitschieter.

Twee beoordelingsmethodes naast elkaar
Dronkers beoordeelt scholen in het voortgezet onderwijs op de kennis en vaardigheden van hun geslaagde eindexamenleerlingen. Zijn cijferlijst van schoolprestaties is in december door de Volkskrant gepubliceerd. De basis van zijn oordeel is het gemiddelde cijfer dat een school haalt voor het centraal schriftelijk eindexamen. Scholen die meer uit hun leerlingen halen dan verwacht, krijgen bonuspunten. Die extra waarde wordt berekend door het schooladvies van de basisschool te vergelijken met de prestaties van leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Bij een groot verschil in punten tussen het schoolexamen en het centraal schriftelijk examen wordt soms puntenaftrek toegepast.

De excellentie-jury van staatssecretaris Sander Dekker heeft niet elke school langs dezelfde meetlat gelegd. Per instelling werd gekeken hoe werd gescoord op twee onderdelen te weten:

onderwijsopbrengsten

  • visie op onderwijsbeleid
  • toetsresultaten voor een aantal kernvakken
  • leerwinst

excellentiegebieden

  • didactische kwaliteiten leerkrachten
  • aandacht voor hoogbegaafde leerlingen
  • maatregelen voor zorgleerlingen
  • De jury zegt rekening gehouden te hebben met de situatie van de school door de achtergrond van de leerlingen mee te wegen. De conclusie is een algemeen oordeel en geen rapportcijfer zoals bij de methode Dronkers.

Saillant detail is dat een school in Rotterdam, die bij Dronkers al jaren problematisch laag scoort door de jury als excellent werd beoordeeld.

[bron: volkskrant]

Ik ben benieuwd hoeveel scholen in het Noorden zich voor deze verkiezing hebben aangemeld. Ik hoop maar dat het er geen een is geweest. Men heeft wel wat beters te doen dan een visitatiebezoek door de jury van staatssecretaris Dekker voor te bereiden. Want hoe gaat zoiets in zijn werk? School meldt zich aan. Wil dus het predicaat binnenhalen. Doet daar erg haar best voor. Jury stuurt een visitatiecommissie naar de deelnemende scholen, die natuurlijk tip top in orde zijn. Als was het een open avond waar toekomstige leerlingen een kijkje komen nemen. Leerlingen en personeel gescreend en geïnstrueerd. “Jongens zet je beste beentje voor. We gaan er toch allemaal wel voor?”
Wat heeft die jury in concreto nou te beoordelen? Men praat  met een aantal docenten, met ouders, met leerlingen. Heeft de jury die zelf aangewezen of krijgt de jury hen op een presenteerblaadje aangeboden na voornoemde screening en instructie. Ik ben toch echt benieuwd hoe de jury zich dan een gefundeerd oordeel wil vormen over bijvoorbeeld de didactische kwaliteiten van de leerkrachten. De aandacht voor hoogbegaafde leerlingen en de maatregelen voor zorgleerlingen zullen wel in protocollen te vinden zijn, maar wat is de dagelijkse praktijk? Om je een oordeel over een school te vormen moet je een flink aantal weken meedraaien in het dagelijks leven van de school. Aan die tijd ontbreekt het de excellentie-jury.

Ook al is het belachelijke idee niet uit zijn koker gekomen, toch valt staatssecretaris Dekker kortzichtigheid te verwijten, als hij zegt “We kijken altijd naar de onderkant. Ik wil degenen belonen die aan de top zitten.” Nogmaals van de 8000 scholen in Nederland hebben zich slechts 142 scholen aangemeld. En Dekker heeft het over de top. Man weet dus werkelijk niet waarover hij praat. Zou zijn eigen middelbare school hebben meegedaan? En in dat geval het predicaat ook hebben gekregen?

Dit hele circus is een grove belediging aan het adres van de hardwerkende leekrachten in het onderwijs, die niet te beroerd zijn om een leerling die een slechte toets heeft gemaakt, na schooltijd nog eens wat extra hulp te bieden. Of een leerling die straf verdient heeft ook daadwerkelijk zelf onder handen te nemen. Beginnen met een kop thee en een gesprek en dan als de leerling denkt “nou daar kom ik goed mee weg” begint de straftijd pas.

Vroeger was een schoolleider een door de wol geverfde schoolmeester. Met de verzelfstandiging van de scholen (denk aan lumpsum, schaalvergroting, raden van bestuur, raden van toezicht) zijn steeds meer dure managers de scholen binnengekomen. Tel daar vervolgens  het grote aantal keren dat het onderwijs op de kop werd gezet door zogenaamde vernieuwingen bij op. Realiseer u dat nooit voldoende tijd werd geboden om die tot een evenwichtig geheel uit te laten groeien. Kijk naar de extra opvang- en opvoedtaken die bij de scholen worden neergelegd. De beperkingen van de instroom in het buitengewoon onderwijs. Bestaan er nog klassen zonder leerlingen met een “rugzakje”? Kijk ook hoe bang schoolleidingen zijn om op te treden tegen agressie richting leerkrachten. En dan heb ik het nog niet eens over het gegraai door bestuurders, dat veel wijder verbreid is dan menigeen bevroedt.

Het is goed voorstelbaar dat Dekker het onderwijs graag eens op een positieve manier in de spotlight wil zetten, maar dat kan slechts op één manier: Geef scholen voldoende geld, zeur niet zo over de vakanties, die hebben leerkrachten echt wel nodig en laat scholen vooral met rust.

Onderwijs is net als opvoeding gebaat bij Rust, Reinheid en Regelmaat.

Dat het ministerie van onderwijs nu kiest voor een draak van een vertoning en 52 scholen opzadelt met het predicaat excellente school is dan ook onzinnig.
Excellente onzin. Dat wel.

.

Read Full Post »

De vaste lezers van mijn blog weten inmiddels wel dat ik ruim zevenendertig jaar met hart en ziel voor de klas heb gestaan in het voortgezet onderwijs. Als ik drie jaar geleden door toenemende slechthorendheid niet noodgedwongen was gestopt, zou ik dit jaar de veertig jaar hebben vol gemaakt.

Iets wat ik als kind van de wederopbouw (en ook babyboomer, jazeker!) maar wat graag had willen doen. In tegenstelling tot wat mensen als Martin Pikaart denken, hebben wij zo kort na de oorlog een opvoeding gekregen waarin “mouwen opstropen, niet zeuren, maar werken” centraal stond. Ik vind dus dat ik recht van spreken heb als ik middels deze column de oren van Ton Elias wil proberen te wassen.

De zwaargewicht uit de VVD fractie strooit al enige tijd onzin uit over het onderwijsveld. De plank die hij voor zijn hoofd heeft moet werkelijk van massief ebben zijn. Ebben is zeer hard en heeft zo’n grote dichtheid dat het zinkt in water. Het laat zich (in tegenstelling tot de heer Elias) vrij eenvoudig bewerken en splintert vrijwel niet. Dat de plank voor het hoofd van de heer Elias van dit materiaal moet zijn gemaakt concludeer ik uit het feit dat de eigenaar bij het ophalen van de prijs voor het slechtste onderwijsidee afgelopen woensdag meteen de aanval koos, door te melden dat hij zijn opmerkingen over luie, slome en ongeïnteresseerde leraren baseert op cijfers van de inspectie.

De heer Elias levert slechts kritiek en vergeet voor het gemak dat een leraar die vanwege bovengeciteerde tekortkomingen wordt ontslagen zo weer op een andere school terecht kan, omdat op veel scholen noodgedwongen onbevoegden voor de klas staan. Een situatie die is veroorzaakt door de politiek waar de heer Elias zelf deel van uit maakt. Gedurende mijn loopbaan heb ik de afbraak van het onderwijs van nabij meegemaakt. Voor mij begon het met de salarisverlagingen in het begin van de jaren tachtig. Wij gingen naar Den Haag om te protesteren tegen een korting op ons salaris van 1,65% en hoorden bij thuiskomst op tv dat de toenmalige minister van onderwijs, de heer Wim Deetman, de demonstratie opvatte als ondersteuning van zijn beleid en derhalve de korting verhoogde van 1,65% naar 1,85%.
Daarna werd de HOS nota over het onderwijs uitgestrooid, waardoor beginnende docenten financieel zwaar werden getroffen, maar de zittende docenten (waaronder mijn persoon) buiten schot bleven. In de loop der jaren werden steeds meer beloningen afgeschaft, deed het kabinet een miljardengraai in de kas van ons pensioenfonds die nog steeds niet is terugbetaald, kregen docenten vernieuwing na vernieuwing voor de kiezen en om de oren. Vernieuwingen die zich allemaal kenmerkten door de gemeenschappelijke noemer “minder geld voor meer werk”.

Voeg daar nog bij dat het aanzien van het vak steeds verder afbrokkelde en het mag duidelijk zijn dat een baan in het onderwijs steeds onaantrekkelijker werd voor jonge mensen die de middelbare school verlieten. De opkomst van de interesse in opleidingen als economie en management en organisatie liep parallel met de afname van de interesse in opleidingen als de lerarenopleiding of diverse zorg- en welzijnsrichtingen. De grote fusiegolf waarbij steeds grotere scholen ontstonden, die zich ook nog eens financieel zelf moesten bedruipen, bracht de managers de school in. De studenten die geen trek hadden in een opleiding tot leraar kwamen de school binnen op managementsposities en deden een forse aanslag op het budget. Ook was hun manier van leiding geven volslagen anders dan veel ervaren onderwijsmensen gewend waren. Een leraar wil niet worden behandeld als een machine in een productieproces, maar zo is het wel geworden in veel gevallen. Ik zag daardoor om mij heen de bereidheid om een stapje extra te doen compleet verdwijnen en tja, dan krab je je toch achter de oren en vraag je jezelf het een en ander af…

Dus mijnheer Elias, schei eens uit met dat domme geblaas en realiseer u wat er werkelijk aan de hand is. Op de markt, waar uw gulden vroeger een daalder waard was, is alle waar naar zijn geld. U wilt meer waar voor minder geld. Dan moet u niet zeuren als de kwaliteit van die waar navenant is.

Read Full Post »

Hij was op NOS journaal heel kort te zien: de uitbarsting van de Nyamuragira vulkaan in Congo. Reuters laat er op YouTube veel meer van zien.
Kijk en huiver. Zo mooi zie je het niet vaak.

.

Read Full Post »

Leraar enige uren in cel na verwijdering leerling

Online informatie over deze affaire

In Nieuwegein heeft een leraar, tevens adjunct-directeur, een leerling met flinke hand op de gang gezet. Nadat de leerling meerdere malen gesommeerd was de les te verlaten en dit keer op keer nadrukkelijk weigerde. Ik hoorde het op de A28 via de autoradio. Ik had net een geslaagde presentatie gegeven aan een groep docenten en zat nog wat na te genieten. Het bericht dat een docent eens stevig had opgetreden vergrootte mijn genot nog aanzienlijk.

Een half uur later bleek ik dat ik het bericht maar half had gehoord. De stiefvader van de betreffende leerling deed aangifte van mishandeling want de jongen had schrammen opgelopen. Dat is dan nog tot daar aan toe, dacht ik. De politie is al niet zo happig op het opnemen van aangiftes, vaak hebben ze er de tijd niet voor en moet je “over drie dagen maar eens terug komen.” Of de internetverbinding werkt niet goed zodat je niet online aangifte kunt doen. En vaak wordt er met de aangifte ook helemaal niets meer gedaan, zo heb ik mij laten vertellen. Gelukkig heb ik in mijn leven weinig ervaring opgedaan met het verschijnsel aangifte. Tegen mij is (bij mijn weten) nog nooit aangifte gedaan en ik heb zelf ooit twee keer aangifte gedaan. Eén keer vanwege brandstichting in een conifeer naast mijn huis en één keer omdat ik zo stom was geweest het frontje niet uit de stereo te halen toen ik mijn auto in Rotterdam had geparkeerd. U raadt het al, dankbare junk sloeg zijruit in, weg stereo.
Van die stereo heb ik nooit meer iets gehoord en over de brandstichting kreeg ik na een maand of negen een briefje dat de dader was veroordeeld tot het volgen van een leertraject. Ik had graag gezien dat de rechter hem ook had veroordeeld tot een bezoek aan mij, maar van enig opvoedkundig benul was bij de betreffende magistraat geen sprake, vrees ik.

Terug nu naar de aangifte door de stiefvader van de blijkbaar onhandelbare leerling uit Nieuwegein. Op de website van de NOS staat te lezen wat een politiewoordvoerder er over te melden heeft

De politie begrijpt dat het gezag van de adjunct-directeur, die werkt op een school voor moeilijk opvoedbare kinderen, door de actie aangetast kan zijn. “Dat is een extra dimensie, maar op dat moment is door collega’s besloten om hem toch mee te nemen. De vader van de jongen was echt boos. Wat als we het niet hadden gedaan en die vader toch nog naar binnen was gegaan om de leraar aan te vallen, dan had ik de vraag gekregen ‘waarom heb je die leraar niet meegenomen’?”, weet de woordvoerder.

Hier valt uit te leren hoe u de politie moet motiveren om snel op uw aangifte te reageren en adequaat te handelen: u moet gewoon echt kwaad worden. Gelukkig zat ik stevig met mijn zitvlak op de stoel in de auto, anders was mijn broek inclusief mijn onderbroek afgezakt. Eerste blunderen de collega’s van de woordvoerder door de docent aan te houden, mee te nemen naar het bureau en hem drie uur in een cel op te sluiten en daarna overtreft de woordvoerder hen in domheid door te doen alsof ze de man daarmee hebben beschermd tegen een blijkbaar schuimbekkende vader. Als de collega’s hun werk goed hadden gedaan, was de vader meegenomen naar het bureau om af te koelen en was de school gebeld met de mededeling dat er een behoorlijk boze ouder tegen zichzelf in bescherming was genomen en dat het zeer wenselijk was als de betrokken docent met zijn leidinggevende naar het bureau zouden komen ten einde opheldering te verschaffen en de verhitte gemoederen tot bedaren te helpen brengen.

Als ik een medeleerling van de betreffende jongeman was, zou ik volgende week echt proberen of ik ook zo zou kunnen scoren. Goed voor mijn status binnen de groep en bovendien… lachen!!!!!
Ik weet dat uitdagend onderwijs “hot” is, maar ik hoop dat daar een ander soort uitdaging mee wordt bedoeld.

.

Ik heb in zevendertig jaar voor de klas nooit een leerling geslagen, dan wel geschopt. Meer geluk dan wijsheid vrees ik nu achteraf, want mijn handen en mijn voeten hebben in die jaren drie keer gejeukt om eens heerlijk uit te halen. Weinig in een periode van zevendertig jaar, maar ik ken het gevoel dat over je komt als je geen druppel bloed meer onder je nagels hebt zitten.
Ik weet natuurlijk niet hoe hardhandig deze adjunct-directeur is opgetreden en mocht hij over de schreef zijn gegaan dan heeft hij daar verantwoording voor af te leggen, laat dat duidelijk zijn. Maar het politieoptreden begrijp ik totaal niet. Dat had heel anders en veel beter gemoeten.
.

UPDATE: Inmiddels heeft de politie excuses aangeboden aan de adjunct-directeur met vermelding van het feit dat de “betrokken ambtenaren zich realiseren dat hier ook een andere aanpak mogelijk was geweest.” Ik weet niet hoe de betreffende docent hierop heeft gereageerd, ik weet wel hoe ik hierop gereageerd zou hebben. Alleen is dat hier niet van belang aangezien ik niet degene ben die volkomen onterecht is opgepakt en opgesloten. Wat hier wel terzake doet is dat mijn vertrouwen in het inschattingsvermogen van de politie hier niet door groeit. En dat betreur ik ten zeerste.

Read Full Post »

Waarom geen water bij een natriumbrand?

In de vroege ochtend van 7 november 2011 woedde een heftige natriumbrand in het Groningse Farnsum, dat vlakbij Delfzijl ligt. De brandweer kon niet met water blussen omdat natrium heftig met water reageert.
Toen ik nog als scheikunde leraar voor de klas stond liet ik dat mijn leerlingen altijd op twee manieren zien. De klassieke manier, waarbij een minieum klein stukje natrium op een filtreerpapiertje in een bak met water wordt gelegd. Maar ook, met een groter stuk in een vijver vlak bij de school.

De video hieronder laat beide experimenten zien.

.

.

Bekijk ook een item uit het RTL journaal over de brand in Farnsum.

.

Read Full Post »

Asfalteringswerkzaamheden aan de Buizerdlaan in Hoogeveen. Voorjaar 2011.

Read Full Post »

Older Posts »