Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for maart, 2015

Sprookjes van vadertje Koolmees

D66 snapt niets van het bankiersbanket. Woordvoerder Wouter Koolmees liet het in EenVandaag duidelijk horen. Over de knieval van de ABNAmro-top zei hij: “Dat is een verstandig besluit. Er was ontzettend veel maatschappelijke commotie ontstaan over de salarisverhoging en het is goed dat de Raad van Bestuur dat nu intrekt.” 

Let wel: Koolmees zegt dus dat het goed is dat de Raad van Bestuur is gezwicht voor de maatschappelijke commotie. Hoera! Even jubelde het in mij. Wilde ik het van de daken schreeuwen: D66 komt tot inzicht! Maatschappelijke commotie is een signaal waar gehoor aan moet worden gegeven. Nu de zorg nog, daar is ook veel commotie over. We zijn op de goede weg. Jippie!

Ik was aan het wensdenken, maar terwijl ik nog in een feestroes verkeerde liet Koolmees weten dat het idee om van ABNAmro een staatsbank te maken uitermate slecht is. “Dat verstoort gewoon eerlijke concurrentie tussen banken. En dat leidt alleen maar tot hogere tarieven, hogere hypotheektarieven. Het zou verstandig zijn als ze weer terugkeren naar de markt om die eerlijke concurrentie tot stand te brengen.” Beproefde bangmakerij. Als ABNAmro niet naar de beurs gaat, stijgen de hypotheektarieven. Pas maar met je huis. Dat raak je niet meer kwijt als we er een staatsbank van maken.

Hoe naïef kan een mens zijn? Zo gauw ABNAmro terugkeert naar de markt zullen eerst de salarissen van de top marktconform moeten worden, omdat anders potentiële aandeelhouders denken dat onvoldoende goed gekwalificeerde bestuurders de bank leiden. En voor aandelen van zo’n door amateurs geleide bank betaal je geen goud geld. Dan wil je in de top ‘goed gekwalificeerde bestuurders’ die met de rug naar de maatschappij staan en hun oor laten hangen naar de aandeelhouders. Groter, groter, groter. Meer, meer, meer. Zo werden de banken in de afgelopen tien jaar too big to fail.

En too big to fall.

Dankzij de schurken met hun witte boorden heeft de Nederlandse belastingbetaler twee banken moeten redden.
Als het aan D66 ligt, krijgen ze straks gewoon weer vrij spel.

.


Bekijk het item van EenVandaag over ABNAmro en oordeel zelf.


Stormkracht (e-boek) nu voor € 2,50.

Cover Stormkracht DEFEind 2010 veranderde het leven van tekstschrijver Frits Kappers van de ene dag op de andere dag in een stormachtige nachtmerrie, toen bij zijn vrouw borstkanker werd vastgesteld. Ineens was er de dreiging die kanker met zich meebrengt. Het bewustzijn van de sterfelijkheid. De angst om te verliezen.
Om zijn angsten te bezweren sloeg de auteur vrijwel dagelijks aan het schrijven over wat hij meemaakte, voelde, dacht, vreesde en hoopte. In stormachtige omstandigheden moest hij er het beste van zien te maken.”Alles was of zwart of wit. Het kon goed gaan, maar ook fout. Een tussenweg was er niet.”

.

Klik hier om een exemplaar te bestellen.

.

.


Read Full Post »

Het bankiersbanket is aanstaande. Gerrit Zalm heeft niet voor niets haast om ABNAmro naar de beurs te brengen. Met die schamele €750.000 die hij verdient telt hij in kringen rond het bankiersbanket niet mee. Het is bij lange na niet genoeg om aan het bankiersbanket aan te mogen zitten. Gasten moeten minstens de grens van vijf miljoen passeren om in aanmerking te komen. En dat komt Gerrit pas als Dijsselbloem hem niet meer tegen kan houden.

Wie zijn dan de genodigden op het aanstaande banket? Harry Mulisch zou gevonden hebben dat hij eregast moest zijn. Dat vond Harry Mulisch wel vaker en ook Jeroen Krabbé dicht zichzelf kansen toe. Hij is immers een van de beste vrienden van de grootste bankiers op aarde. Ze hebben een waanzinnige bewondering voor zijn schilderkunst.

Helaas voor beiden, ze zullen niet genodigd zijn. Mulisch niet omdat een praktisch probleem dat verhindert. Hij is dood en de dood stinkt. In tegenstelling tot geld. En Krabbé is niet welkom omdat er al genoeg gebakken lucht wordt geserveerd tijdens het banket.

Joris Luyendijk beschrijft dat in hoofdstuk 1 van Dit kan niet waar zijn heel treffend. “Wie in de City eenmaal projecten of deals doet, loopt er zo succesvol mogelijk bij. Als je beursgangen begeleidt, kom je voorrijden in de duurste auto die er bestaat. De ondernemer moet denken: Die bankier heeft vast al meer bedrijven naar de beurs gebracht, hoe komt ie anders aan die wagen?” Aan het woord is een financieel advocaat, die niet met name genoemd wil worden (natuurlijk niet). Over zijn eigen verschijning zegt hij: “In lange termijn relaties, waar je facturen stuurt, laat je dat dure horloge juist thuis. Wij rekenen stevige tarieven. Die rijkdom willen we klanten niet inwrijven. Anders gaan ze denken Betaal ik niet te veel?

Op het banket zullen aanwezig zijn de eigenaren van brokerage firms, een enkele sales manager, verschillende financieel advocaten, de manager van een primary research firm, analisten van private equity boutiques en een specialist in corporate finance. En nog zo wat gasten waarvan niet helemaal duidelijk is wie en wat ze zijn, maar ze zijn het wel.

Mocht u door een mirakel op het banket terecht komen, hou dan rekening met de gespreksstof. U moet mee kunnen praten over doughnuts, een red-eye, het broker’s ear of het fat finger syndrome. Het is een speciale taal, daarvoor bestaat nog geen Hoe en Wat zeg ik in het Financialese? 

.


Benieuwd wat Luyendijk over zijn ervaringen in de de Londense City te melden heeft? Kijk hier.


Stormkracht (e-boek) nu voor € 2,50.

Cover Stormkracht DEFEind 2010 veranderde het leven van tekstschrijver Frits Kappers van de ene dag op de andere dag in een stormachtige nachtmerrie, toen bij zijn vrouw borstkanker werd vastgesteld. Ineens was er de dreiging die kanker met zich meebrengt. Het bewustzijn van de sterfelijkheid. De angst om te verliezen.
Om zijn angsten te bezweren sloeg de auteur vrijwel dagelijks aan het schrijven over wat hij meemaakte, voelde, dacht, vreesde en hoopte. In stormachtige omstandigheden moest hij er het beste van zien te maken.”Alles was of zwart of wit. Het kon goed gaan, maar ook fout. Een tussenweg was er niet.”

.

Klik hier om een exemplaar te bestellen.

.

.


Read Full Post »

Zondag bezocht ik mijn oude oom in een verzorgingshuis in de Achterhoek. Oom is econoom in ruste, sinds een half jaar weduwnaar en gaat langzaam achteruit. Mag het als je 92 bent en nog over een goede lichamelijke gezondheid beschikt? Vooral zijn geheugen begint scheurtjes te vertonen. Kleine scheurtjes weliswaar, maar in Groningen zouden ze zeggen scheur’n bent scheur’n.

Mijn oom was altijd een optimistisch mens, die altijd wel ergens licht zag, hoe donker de tunnel ook werd, maar ook daarin is hij veranderd. Tijdens het bezoek sprak hij voortdurend over Samos Typekki. Het duurde even voor ik doorhad dat hij niet een Griekse politicus bedoelde, maar de de Fransman Thomas Piketty. “Ja dat zeg ik toch, Samos Typekki. Die van de groeiende kloof tussen rijk en arm. Ik zeg je er maar één ding over: “Hij heeft gelijk.” Vervolgens werd dat ‘ene ding’ een college over geld dat groeit en arbeid die niet meer bloeit. Oom is een bloemrijk verteller, maar het kwam neer op wat we dagelijks om ons heen zien gebeuren.

Erik Engstrom topman van informatieconcern Reed Elsevier zag zijn aandelen vorig jaar 15,4 miljoen euro meer waard worden. Nancy McKinstry (Kluwer) werd vorig jaar ruim 10 miljoen euro rijker door aandelenwinst. Geld dat niet is verdiend door eerlijke arbeid, of door buitengewone prestaties, maar door … ik noem het maar de zeepbel van niet bestaand geld. Waardoor stijgen aandelen in eerste instantie in waarde? Door de bereidheid van derden er meer voor te betalen. Alleen al door de bereidheid. Daar komt geen echte cent aan te pas. Ik ben benieuwd wat er gebeurt mensen als Engstrom en McKinstry hun aandelenpakket allemaal tegelijk gaan verzilveren. Volgens mij stort dan de beurs in.
En wie is dan het haasje? Natuurlijk, Jan Splinter die met eerlijke arbeid zijn centen bij elkaar sprokkelt, ze gedwongen op een bankrekening heeft staan waarvoor hij binnenkort zelfs rente moet betalen in plaats van dat hij rente over zijn spaargeld ontvangt.

Als het zover komt, krijgen hypotheekschuldenaren dan ook een rentevergoeding voor het in hun huis gestalde geld?

,


.Stormkracht (e-boek) nu voor € 2,50.

Cover Stormkracht DEFEind 2010 veranderde het leven van tekstschrijver Frits Kappers van de ene dag op de andere dag in een stormachtige nachtmerrie, toen bij zijn vrouw borstkanker werd vastgesteld. Ineens was er de dreiging die kanker met zich meebrengt. Het bewustzijn van de sterfelijkheid. De angst om te verliezen.
Om zijn angsten te bezweren sloeg de auteur vrijwel dagelijks aan het schrijven over wat hij meemaakte, voelde, dacht, vreesde en hoopte. In stormachtige omstandigheden moest hij er het beste van zien te maken.”Alles was of zwart of wit. Het kon goed gaan, maar ook fout. Een tussenweg was er niet.”

.

Klik hier om een exemplaar te bestellen.


Read Full Post »

Wij dreigen onze democratie kwijt te raken. Echt waar. En we merken dat pas als het te laat is. De vijand is slim en doet zo geruisloos mogelijk zijn werk. Maar gelukkig zijn er een paar wakkere geesten, zoals RTL journalist Hella Hueck en VPRO’s Arjen Lubach. Waar ik het over heb? Het vrijhandelsverdrag TTIP dat in alle stilte wordt afgesloten tussen Europa en de Verenigde Staten.

U kunt nu drie dingen doen: of u haakt nu af en steekt uw hoofd in het zand, of u leest verder, of u bekijkt de video onderaan deze Kantlijn. Arjen Lubach legt hierin glashelder uit wat de gevolgen van TTIP zullen zijn. En u ziet hoeveel haast onze premier heeft om dit punt weer van de agenda te krijgen.

Voorzorgsbeginsel versus schadeclaim achteraf
In het verdrag worden zoveel afspraken gemaakt over de handel tussen de EU en de VS dat het voor gewone mensen als u en ik onmogelijk is te doorgronden. Maar zelfs voor journalisten is het een probleem. Het is zo groot en zo ingewikkeld dat men er blijkbaar maar geen tijd in investeert. Het grote gevaar voor ons schuilt in het verschil in handelscultuur.
In Europa geldt het voorzorgsbeginsel, wat inhoudt dat producten die bij ons in de schappen liggen van te voren zijn gecontroleerd en in principe veilig zijn. In de VS geldt zo’n voorzorgsbeginsel niet. Daar bestaat de mogelijkheid om achteraf een claim in te dienen als een product niet veilig is gebleken. De schade die daardoor is aangericht moet dan worden vergoed. Maar kan in het geval van voedselonveiligheid vaak niet hersteld worden.

Multinationals aan de macht
Het verdrag brengt multinationals aan de macht. Niet-onafhankelijke ‘rechters’ die boven de wetten van landen opereren zullen boetes uitdelen aan landen die niet doen wat de multinationals willen. Dat is in het kort gezegd het gevaar dat ons boven het hoofd hangt.
Concreet komt het op het volgende neer. Als een multinational meent dat haar belangen worden geschaad in Nederland kan dat bedrijf de Staat der Nederlanden aanklagen. Niet bij een Nederlandse rechter zoals nu het geval is, maar bij een zogenoemde investeerder-staatsarbitrage, kortweg bij de ISDS (Investor-State Dispute Settlement). Dat is een commissie die bestaat uit (bedrijfs)juristen, die op basis van afspraken in het vrijhandelsverdrag mag beslissen over de claim en eventueel een boete mag opleggen aan het land dat de belangen van de multinational schaadt.
In het TTIP verdrag waar de EU en de VS nu over onderhandelen is ISDS ingebakken. De onderhandelingen vinden plaats in het diepste geheim en dat belooft weinig goeds.

Nou en?
Als het verdrag met de arbitrageregeling van kracht wordt hebben Amerikaanse multinationals vrij spel op het gebied van regelgeving in Europa. Vrijwel niemand schijnt zich er druk over te maken. Op de site van de NOS is geen informatie te vinden over ISDS, hetgeen aantoont dat een groot deel van het journaille faalt. Klik hier voor een screendump van de hits die de zoekterm ISDS op nos.nl opleverde.
En er is toch echt alle reden voor grote bezorgdheid. Duitsland weet er alles van. Het is dan ook niet vreemd dat de Duitse minister van Economische Zaken heeft gedreigd uit TTIP te stappen als Europa er door wordt geschaad. Wat is namelijk het geval?
Het Zweedse energiebedrijf Vattenfall vond dat haar belangen werden geschaad toen Duitsland na de ramp in Fukushima besloot te stoppen met kernenergie. Vattenfall eiste toen via een ISDS claim 4,7 miljard euro van de Duitse staat, dus van de belastingbetaler. Eerder had Vattenfall al 1,4 miljard geëist van de Duitsers vanwege milieuwetgeving die het bedrijf niet zag zitten. Die zaak werd geschikt, maar de schikkingsafspraken zijn geheim gebleven, dus niemand weet wat dit de belastingbetaler in Duitsland heeft gekost. Wel is nadien de milieuregelgeving versoepeld.

Nog een voorbeeld: De Slowaakse bank Postava Banka klaagt via een ISDS afspraak Griekenland aan vanwege de herstructurering die Griekenland in opdracht van Europa en het IMF uitvoert. Overigens wel nadat de bank voor een schijntje Griekse obligaties had gekocht. Straks raken wij dankzij ISDS mogelijk nog meer geld kwijt aan Griekenland, met dank aan een bedrijf in Slowakije.

Wat doet Nederland?
Buiten GroenLinks, de SP en de Partij voor de Dieren maakt politiek Nederland zich niet druk. In Zondag met Lubach (onderaan dit blog) kunt u onze premier zelfs horen zeggen, dat er tempo gemaakt moet worden. Hij is bang dat iedereen maar denkt: “Ik heb ook nog een sector die er misschien buiten moet vallen, of wij maken ons zorgen om dit, dat of weet ik veel wat.” (Letterlijke tekst van de premier, bekijk de uitzending maar.)

Onze graaibankiers vallen in het niet bij wat de Multinationals straks in Nederland zullen mogen. Tijd om van u te laten horen! Hoe? Stuur een mailtje naar de fractievoorzitter van uw partij in de Tweede Kamer en laat weten dat u van hen verwacht dat zij uw belang dienen en niet dat van de multinationals. U vindt het mailadres van de verschillende fracties helemaal onderaan dit blog (onder Zondag met Lubach). Daar treft u ook een voorbeeldtekst aan die u kunt kopiëren.

Tot slot: teken ook de petitie tegen ISDS in TTIP

Wilt u meer informatie? Lees dan dit artikel uit Tribune (SP)



Mailadressen fractievoorzitters
VVD – h.zijlstra@tweedekamer.nl
PvdA – D.Samsom@tweedekamer.nl
PVV – g.wilders@tweedekamer.nl
SP – emileroemer@sp.nl
CDA – S.Buma@tweedekamer.nl
D66 – a.pechtold@tweedekamer.nl
ChristenUnie – A.Slob@tweedekamer.nl
GroenLinks – b.vojik@tweedekamer.nl
SGP – C.vdStaaij@tweedekamer.nl
Partij voor de Dieren – marianne.thieme@tweedekamer.nl
50Plus – h.krol@tweedekamer.nl

UItgetreden uit diverse fracties:
L. Bontes – l.bontes@tweedekamer.nl
N. Klein – n.klein@tweedekamer.nl
T. Kuzu – t.kuzu@tweedekamer.nl
R. van Vliet – r.vvliet@tweedekamer.nl

Voorbeeldtekst:

Aan ….. , fractievoorzitter van de ……,

Langs deze weg laat ik u weten grote zorgen te hebben over de gevolgen van afspraken over ISDS in het vrijhandelsakkoord TTIP. Daarom roep ik u op om met uw fractie mijn belangen als Nederlandse belastingbetaler te dienen en niet die van de Amerikaanse multinationals.
Het is onaanvaardbaar als in het vrijhandelsakkoord een regeling wordt opgenomen waarbij andere dan Nederlandse rechters recht mogen spreken in zaken tussen buitenlandse bedrijven en de Staat der Nederlanden.

Ik reken er op dat uw fractie zich sterk zal maken tegen het uitkleden van het Nederlandse recht en verzoek u mij daarvan een bevestiging te sturen.

Hoogachtend,

(uw naam en handtekening)

.

 


 ScreenHunter_02 Feb. 14 11.22

Read Full Post »

In 1968 brachten de Rolling Stones Beggars Banquet uit. Bekendste nummer op dit album is Sympathy for the Devil. Een song waarin de ik-figuur zich bekend maakt als een man die in goeden doen is en bovendien is gezegend met een goede smaak. Hij is goudeerlijk, want hij bekent in het eerste couplet meteen heel wat zielen te hebben gestolen om die vervolgens als afval te behandelen.

Vandaag ben ik begonnen aan Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk. Het boek waarin hij verslag doet van zijn zoektocht naar een antwoord op de vraag hoe de financiële wereld in elkaar steekt. Tijdens deze zoektocht verbleef hij twee jaar in de Londense City, hét financiële centrum van Europa.

Luyendijk ging bewust van start als volslagen onwetende leek. Hij wist uit een eerder project dat insiders graag tijd vrij maken om de onwetende wetend te maken. Belangrijke bijvangst van deze houding is de waardering die lezers hebben voor een verhaal dat begint met kennisniveau nul. Het niveau waar zij zelf ook op zitten.

Ik heb in mijn Kantlijnen vaak geschreven over geldzucht, graaierij en hebzucht. Het is een uitlaatklep voor mijn frustratie over het verdwijnen van het morele kompas uit onze wereld.
Mijn geweten werd gevormd in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Vader had als opstandige adolescent de gereformeerde kerk de rug toegekeerd en ik groeide op zonder het juk van het calvinisme. Maar wel in een praktizerende calvinistische familie. Mijn grootmoeder die kerkelijk zeer actief was, bekommerde zich om mijn, door mijn vader in gevaar gebrachte, zielenheil en trachtte naar beste weten de berokkende schade te herstellen.

Zij deed dat stiekem, als waren het hagenpreken. Ik herinner mij vooral prachtige en spannende verhalen. Haar absolute favoriet ging over Jezus die de geldwisselaars en de handelaren uit de tempel sloeg. Zoals Sympathy for the Devil mij aanspreekt, zo werd oma geraakt door het geweld van de overigens zo vredelievende Jezus. Het financiële kwaad was zo groot dat zelfs Hij er gewelddadig van werd.
Hoewel oma een zachtaardig mens was, die altijd het goede wist te zien, kon zij zich over hebzucht en geldzucht zo opwinden dat ik er soms bang van werd, maar altijd eindigde haar verhaal in berusting en de constatering dat zij niet meer kon doen, dan zelf “niet zo te zijn.
Het ging bij haar niet om de zienswijze. Voor haar telde slechts de zijnswijze.
Oma had een sterk moreel kompas.

Het bedelaarsbanket van de Stones was visionair. De 21e eeuw was nog geen tien jaar oud of het bankiersbanket ging van start. Een banket dat naar zwavel ruikt voor degenen die niet mogen aanzitten. De komende weken ga ik in op de ontdekkingen die Luyendijk in Londen deed. Over het vertrekpunt van zijn zoektocht schrijft hij “Hoe kunnen die mensen met zichzelf leven? Dat leek mij een mooie beginnersvraag – iets subtieler geformuleerd misschien”.

Deze serie verschijnt als eerbetoon aan Jagger c.s. onder de titel Bankiersbanket.

.


Lees ook: Cashen of crashen in de flipperkast van Gerrit Zalm


Stormkracht (e-boek) nu voor € 2,50.

Cover Stormkracht DEFEind 2010 veranderde het leven van tekstschrijver Frits Kappers van de ene dag op de andere dag in een stormachtige nachtmerrie, toen bij zijn vrouw borstkanker werd vastgesteld. Ineens was er de dreiging die kanker met zich meebrengt. Het bewustzijn van de sterfelijkheid. De angst om te verliezen.
Om zijn angsten te bezweren sloeg de auteur vrijwel dagelijks aan het schrijven over wat hij meemaakte, voelde, dacht, vreesde en hoopte. In stormachtige omstandigheden moest hij er het beste van zien te maken.”Alles was of zwart of wit. Het kon goed gaan, maar ook fout. Een tussenweg was er niet.”

.

Klik hier om een exemplaar te bestellen.


.

Read Full Post »

Gerrit Zalm, onze voormalige minister van financiën uit de tijd van de kabinetten Kok, heeft teveel geflipperd, dat kan niet anders. En daarbij is ongetwijfeld een keer iets heel erg fout gegaan. Misschien is er wel een flipperbal uit een van zijn kasten gestuiterd, dwars door de glazen plaat heen geknald en vol tegen het morele kompas van Gerrit gecrasht. Of moet ik zeggen gecasht?

De huidige bestuursvoorzitter van staatsbank ABNAMRO bestond het om in het journaal met een stalen gezicht de salarisverhoging van €100.000,00 voor de topbestuurders van de bank een vorm van inleveren te noemen. Immers, de afgelopen twee jaar heeft men geen verhoging gekregen en deze ton is ook minder dan wat juridisch gezien zou mogen.

Zalm realiseert zich blijkbaar niet dat ik (en met mij iedere belastingbetaler) ABNAMRO hebben moeten redden van de ondergang. Net zo min als Zalm zich realiseert dat gepensioneerden al jaren geen verhogingen meer krijgen en zelfs gekort zijn. En dan zijn zij nog gelukkig in vergelijking met al die mensen die niet meer bij ABNAMRO mogen werken.

Wat Zalm zich wel realiseert? Om met Joop den Uijl te spreken: twee dingen. Ten eerste dat het verstandig was dit nieuws pas na de verkiezingen van afgelopen woensdag wereldkundig te maken. En ten tweede zal Zalm zich (in jaloezie?) realiseren dat elders in de wereld de cultuur nog idioter is. Hij zal dat ongetwijfeld geen idioterie vinden, maar beloning zoals in deze sector gebruikelijk is. Zalm vangt dan ook maar een schamele 7,5 ton, terwijl zijn soortgenoot bij Barclays ettelijke miljoenen per jaar krijgt. Alle waar naar zijn geld? Zou dat het zijn?

Ik heb zojuist “Dit kan niet waar zijn” van Joris Luyendijk gekocht. De komende weken zal ik u via zogenaamde ‘recaps’ deelgenoot maken van wat er in te lezen valt. Eén ding kan ik u al vast wel verklappen: er is sinds 2008 totaal, maar dan ook totaal niets veranderd.

Integendeel.


Stormkracht (e-boek) nu voor € 2,50.

Cover Stormkracht DEFEind 2010 veranderde het leven van tekstschrijver Frits Kappers van de ene dag op de andere dag in een stormachtige nachtmerrie, toen bij zijn vrouw borstkanker werd vastgesteld. Ineens was er de dreiging die kanker met zich meebrengt. Het bewustzijn van de sterfelijkheid. De angst om te verliezen.
Om zijn angsten te bezweren sloeg de auteur vrijwel dagelijks aan het schrijven over wat hij meemaakte, voelde, dacht, vreesde en hoopte. In stormachtige omstandigheden moest hij er het beste van zien te maken.”Alles was of zwart of wit. Het kon goed gaan, maar ook fout. Een tussenweg was er niet.”

.

Klik hier om een exemplaar te bestellen.

.


..

Read Full Post »

Ooit deed ik mijzelf en mijn lotgenoten een belofte. Dat was ergens midden jaren zestig. Ik groeide op in wat je gerust armoede mocht noemen, en ik schaamde mij daarvoor. Hoewel het niet mijn schuld was. Mijn vader stierf in 1958. Hij was na de oorlog een “kopieerinrichting” begonnen. Een stencilmachine en een typemachine waren zijn gereedschappen. Voor zover ik weet kon hij daar zijn gezin van onderhouden. We woonden boven mijn grootouders, want er was grote woningnood.

In 1956 kreeg vader K; Kanker werd in die tijd niet hardop uitgesproken. Hij kon al spoedig niet meer werken, raakte een of twee maand achter met premiebetaling voor zijn levensverzekering en stierf, waarna de verzekering weigerde uit te betalen vanwege premieachterstand. Sociale voorzieningen waren er nog niet. Moeder bleef achter met twee kleine kinderen (7 en 2) zonder inkomen. De dominee liet, indachtig de geboden naastenliefde, in oktober weten dat de kerk moeders kolenvoorraad voor de aanstaande winter voor haar rekening wilde nemen. Men wilde ons niet in de kou laten zitten. Moeder reageerde dankbaar dat ze dat heel erg op prijs stelde. Waarop dominee vervolgde: “Maar daarvoor wil ik wel inzage in jouw huishoudboekje hebben.” Mijn anders zo aangepaste, bijna onderdanige moeder, werd woest en zei: “Dominee ik vries nog liever dood, dan dat ik u in mijn huishoudboekje laat kijken.”

Met Sinterklaas kregen mijn broer en ik altijd een cadeau van de Vara speelgoed actie en met Kerst was er een pakket van het Leger des Heils. Ik groeide op in het besef van een grote afhankelijkheid, met bijpassende onvrijheid. Mijn persoonlijk dieptepunt werd bereikt toen ik in de 4e klas van de HBS zat. We zouden op werkweek naar Brugge, Gent en Brussel. Moeder kon dat niet betalen en ik wilde niet dat zij ging bedelen bij de school. Toch deed ze dat, omdat ze weigerde te accepteren dat ik niet mee zou kunnen gaan. De school nam de kosten voor haar rekening en ik bewaar ondanks de schaamte mooie herinneringen aan die week.

In die tijd besefte ik dat ik nooit, maar dan ook nooit mocht vergeten hoezeer ik mij schaamde voor onze armoe. Dankzij Vadertje Drees was er naast de AOW een weduwen- en wezenpensioen gekomen en had mijn moeder een (weliswaar minimale, maar toch) bestaanszekerheid. Ik beloofde mijzelf en mijn toekomstige lotgenoten nooit te zullen vergeten hoe het voelde om zo op te groeien. Vanaf het moment dat ik mocht stemmen heb ik daarom altijd op een socialistische partij gestemd.

En dat zal ik ook altijd blijven doen, al heb ik daar inmiddels helaas wel voor van partij moeten wisselen.

.


.

Read Full Post »

Older Posts »