Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for oktober, 2010

Magazine Quarto

Van mei 2005 tot en met oktober 2008 heb ik voor RSG Wolfsbos in Hoogeveen de redactie en eindredactie van het magazine Quarto verzorgd.
In totaal zijn veertien reguliere edities en drie specials verschenen.

Read Full Post »

Van 2005 t/m 2009 heb ik voor RSG Wolfsbos in Hoogeveen de (eind)redactie gedaan voor de schoolgids, waarin vier locaties hun informatie overzichtelijk moesten bundelen.

Read Full Post »

Effectief Nederlands

Goed is niet eenvoudig, maar eenvoud is wel goed.
Bereikt je geschrift wat je beoogt?

Als je een tekst schrijft, wil je dat de inhoud goed overkomt. Dit geldt voor educatieve teksten, sollicitatiebrieven, reclameboodschappen, advertenties enzovoorts. Het is belangrijk dat de lezers in je doelgroep de tekst begrijpen. Dat stelt je dus voor het probleem: “Hoe zorg ik dat 95% van mijn lezers mijn tekst ook begrijpt?”

Ook al is je tekst voor jou nog zo helder en duidelijk, het is geen garantie dat je door de lezers wordt begrepen. Een groot deel van onze bevolking kan namelijk gewoon niet erg goed lezen.
BureauTaal heeft in 2006 een onderzoek gepubliceerd naar het gebruik eenvoudig Nederlands in teksten van de overheid. Dat onderzoek vond plaats in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Taalniveaus

In het rapport ‘Schrijven in eenvoudig Nederlands’ beschrijven de onderzoekers zes taalniveaus.

Niveau A1 is het eenvoudigste niveau. Kenmerken van taal op dit niveau zijn:

  • alleen woorden die zeer veel voorkomen
  • zeer korte zinnen
  • hele tekst niet langer dan enkele zinnen

Niveau C2 is het hoogste niveau. Kenmerken van taal op dit niveau zijn:

  • weinig voorkomende vaktaal van hoog opgeleide wetenschappers
  • taalgebruik is abstract en formeel
  • onderwerp van de tekst betreft een ingewikkeld wetenschappelijk, literair of artistiek vraagstuk

Het is duidelijk dat de meeste mensen taal op dit hoge niveau niet zullen begrijpen. Dat hoeft helemaal geen probleem te zijn, zolang degenen voor wie de tekst is bedoeld dit niveau maar begrijpen.

Welk taalniveau is voor jou het effectiefst?

Het antwoord op deze vraag hangt af van je specifieke bedoelingen. De taalvaardigheid van jouw doelgroep is daarbij een vrijwel allesbepalende factor. Daarnaast is van belang dat je tekst op het goede niveau is geschreven.

Uit het onderzoek is gebleken hoeveel procent van de Nederlandse bevolking de verschillende taalniveaus begrijpt. Deze percentages staan in de tabel hieronder.

Taalniveau A1 A2 B1 B2 C1 C2
Begrepen door 5% 15% 40% 25% 15% 0%

Toelichting:
Een lezer met taalniveau A1 kan met de nodige moeite een tekst op niveau A2 nog wel redelijk begrijpen. Daarvoor is wel nodig dat deze lezer daar zoveel belang bij heeft dat hij(zij) ook bereid is die moeite te doen.
Taalniveau B1 is het taalniveau waarover de grootste groep leerlingen in het VMBO en MBO beschikt. Een lezer met taalniveau B1 begrijpt moeiteloos teksten op niveau A1 t/m B1 en met de nodige moeite op niveau B2.
Het aantal Nederlanders dat op zijn of haar vakgebied taalniveau C2 beheerst is zo klein dat het niet in procenten is uit te drukken.

Conclusie:
Uit dit onderzoek blijkt dat 80% van de bevolking taalniveau B1 goed begrijpt. Nog eens 15% kan dat niveau met de nodige moeite begrijpen.
BureauTaal heeft niveau B1 daarom gekozen als norm voor eenvoudig Nederlands, omdat taal op dit niveau door het overgrote deel van de bevolking wordt begrepen. Het wordt echter niet als eenvoudige taal herkend en roept derhalve geen weerstanden op.

Wat betekent dit voor jou?
Overheden, bedrijven en instellingen schrijven veel teksten. Dat gebeurt om iets te bereiken. Dus is het belangrijk dat de tekst begrepen wordt. Als dat niet het geval is kan dit onnodige kosten veroorzaken. Dit valt met een ziekenhuisdialoog aardig te illustreren.

Een patiënt is geopereerd aan de blinde darm. De patiënt mag pas naar huis als duidelijk is dat de darmen weer goed werken. Dus als er ontlasting is geproduceerd. Er wordt daarom iedere dag gevraagd: “Hebt u al ontlasting gehad?” De patiënt antwoord steeds dat dit niet het geval is, tot een andere patiënt vraagt: “Hebt je nou nog steeds niet gepoept?”
“Ja, eergisteren al weer,” is het antwoord.

Communicatie in eenvoudig Nederlands had hier twee verpleegdagen kunnen besparen.

Vier belangrijke eisen waar een tekst op niveau B1 aan moet voldoen

  • De tekst bevat voornamelijk vaak gebruikte woorden.
  • De tekst bestaat uit kortere zinnen.
  • De lengte van de tekst is maximaal een A4’tje.
  • Het onderwerp van de tekst is beperkt tot het dagelijkse maatschappelijke leven in de ruimste zin van het woord.

De praktijk.
In een advertentie van een lokale installateur trof ik onderstaande wervende tekst over vloerverwarming aan.

“U kunt uw huis beter verwarmen met vloerverwarming dan met radiatoren. Bij dit systeem liggen de verwarmingsleidingen in de vloer. De warmte wordt beter over een ruimte verdeeld dan met radiatoren. Hierdoor hoeft het water in de vloerverwarming niet zo warm te zijn als het water in een radiator. Omdat je door vloerverwarming lekker warme voeten krijgt, voelt het in huis ook nog eens warmer aan.”

Vermoedelijk heeft de eigenaar van het bedrijf tegen een installateur gezegd: “Kun jij niet een stukje schrijven over de voordelen van vloerverwarming?”
De belangstelling van de installateur is (logisch­) gericht op de techniek. De belangstelling van de potentiële klant zal waarschijnlijk gericht zijn op het comfort dat het systeem biedt, dus op de gevoelswarmte in huis. Die komt pas aan het eind van de tekst aan bod. Grote kans dat veel lezers voor die tijd al zijn gestopt met lezen.

Het was beter geweest als het stukje bijvoorbeeld zo was begonnen:

“Nooit meer koude voeten in de winter! Dat kan met onze vloerverwarming. Omdat de verwarmingsleidingen in de vloer liggen wordt de warmte beter over de ruimte verdeeld. De aangenaamste temperatuur is daar waar hij hoort: bij uw lichaam.

De belangrijkste boodschap is nu overgebracht. Vloerverwarming geeft meer comfort dan welk ander systeem dan ook. De kans is groot dat iemand die ’s winters vaak koude voeten heeft de technische uitleg die na deze inleiding volgt, met veel belangstelling zal lezen. Vooropgesteld dat die uitleg op begrijpelijke wijze is geschreven.

Basisregel voor wervende teksten in eenvoudig Nederlands is derhalve: Val met de deur in huis. Begin de tekst met de hoofdboodschap. Hoe meer deze de belangstelling wekt hoe beter het is.

——————————————————————————————-

Read Full Post »

Mijn eerste boekDonderdag 30 september 2010 was het feest bij mijn uitgeverij (Malmberg). De uitgever bestaat 125 jaar en vierde dit met de auteurs. Een humoristische lezing van literair agent Paul Sebes en drie workshops boden boeiend vertier.
Voor mij persoonlijk werd dit alles overstraald doordat projectleider Stefan Martherus het eerste gedrukte exemplaar van Sensor 2e druk voor Havo/VWO in mijn handen drukte. Een onvergetelijk moment.

Read Full Post »